Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık yerlerde hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Kriter netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sakin bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar gerçekten istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise ince tonları siler. Güç dilde zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü görmenizi mümkün kılar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra keskin tonlar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk algısı korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı vermez yani her tadım önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Saat, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir not tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir notasını net taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi hâl de mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk farkı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece keskin notalar öne geçer bu sebeple oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış yapısı bozulur.